Karaya mı oturdunuz? Ne yapılır
Son doğrulama:
Adım adım
Yaralanma olup olmadığını kontrol edin
Ani duruş insanları savurabilir. Teknedeki herkesi kontrol edin ve gerekirse tıbbi yardım çağırın.[1]
Can yeleklerini giyin
Ne olduğunu anlamaya çalışırken herkese can yeleği giydirin.[2]
Su alıp almadığınızı kontrol edin
Gövdeye ve sintineye içeri su girip girmediğine bakın. Su alıyorsanız deliği tıkamaya çalışın, suyu boşaltın veya pompalayın ve yardım çağırın (su alan tekne rehberimize bakın).[3][4][5][6]
Motoru kapatın
Özellikle deniz çayırı veya resif üzerindeyseniz motorla kurtulmaya çalışmayın: deniz tabanına ve teknenize ciddi zarar verebilir.[7]
Tahrik sistemini kontrol edin
Dıştan takma motorda veya Z-drive’da (sterndrive) ayağı kaldırın ve pervanede hasar olup olmadığını kontrol edin.[8]
Derinliği ve gelgiti kontrol edin
Tekne sağlam görünüyorsa çevrenizdeki derinliği bir kancayla ölçün. İterek kurtulabilirsiniz ya da gelgitin yükselmesini beklemeniz gerekebilir.[9][10]
Yalnızca hasar yoksa yüzdürmeyi deneyin
Motoru kaldırıp tekneyi yüzdürebiliyorsanız ya da tekneyi hafifçe yatırarak omurgayı kurtarabiliyorsanız bunu dikkatle yapın. Yapamıyorsanız yardım çağırın.[11][10]
Yardım çağırın
Tekne denize elverişli değilse veya sıkıca oturduysa denizcilik telsizinizle yardım çağırın. Yakındaki teknelerden yardım isteyin.[12][11][4]
Can tehlikesi varsa MAYDAY
Tekne batıyorsa, biri ağır yaralıysa veya hayati tehlike varsa DSC tehlike alarmı gönderin ve VHF Kanal 16’da MAYDAY çağrısı yapın.[13][14]
Yapmayın
- Resiften veya deniz çayırından motorla kurtulmaya çalışmayın. Deniz tabanına ve teknenize zarar verir.[7]
- Yaralanmaları göz ardı etmeyin. Ani duruş insanları yaralayabilir.[1]
- Tekne sıkıca oturduysa veya denize elverişli değilse motorla kurtulmayı denemeye devam etmeyin. Yardım çağırın.[12]
Denize çıkmadan önce
- Denize çıkmadan önce: hava tahminini ve gelgit saatlerini kontrol edin.[15]
- Rotanızı deniz haritası üzerinde planlayın ve tüm rota boyunca yeterli su derinliği olacağından emin olun.[16]
- İyi gözcülük yapın; konumunuzdan veya bir seyir işaretinden emin değilseniz yavaşlayın.[16][17]
- Tehlikelerin yakınında konumunuzu koruyabilmek için teknenize uygun bir demir ve zincir ya da halat bulundurun.[18]
Sık sorulan sorular
Karaya oturduğunuzda ilk ne yapılmalı?
Herkesi yaralanmaya karşı kontrol edin, sonra tekneyi su almaya karşı kontrol edin. Ancak bundan sonra kurtulmayı düşünün.
Karaya oturunca geri vitesle kurtulmalı mı?
Körü körüne değil. NOAA motoru kapatmayı ve deniz çayırı veya resif üzerinden motorla kurtulmaya çalışmamayı önerir. Önce pervaneyi ve derinliği kontrol edin; iterek kurtulabilir veya gelgiti bekleyebilirsiniz.
Karaya oturduktan sonra ne zaman yardım çağırmalı?
Tekne denize elverişli değilse veya sıkıca oturduysa yardım çağırın. Batıyorsanız, biri yaralıysa veya hayati tehlike varsa MAYDAY çağrısı yapın.
Gelgit tekneyi yüzdürür mü?
Çoğu zaman evet. Gelgitin yükselmesini beklemeniz gerekebilir. Gelgitin yükselmekte mi alçalmakta mı olduğunu bilmek için çıkmadan önce gelgit saatlerini kontrol edin.
Kaynaklar
Kaynaklar özgün dillerinde alıntılanmıştır.
- Department of Transport, Western Australia (2026-10-14): “Coming to a sudden stop can cause injuries. Check your passengers and call for medical assistance if necessary.”
- Transport Canada – Safe Boating Guide (TP 511E, 03/2026) (2026-10-14): “have everyone onboard put on their lifejacket”
- Department of Transport, Western Australia (2026-10-14): “check your vessel and make sure there are no leaks”
- Australian Maritime Safety Authority (AMSA) (2026-10-14): “Contact other vessels in vicinity to assist”
- Coastguard New Zealand (2026-10-14): “Locate the source of the leak if it’s safe to do so, try to plug it”
- Transport Canada – Safe Boating Guide (TP 511E, 03/2026) (2026-10-14): “if the boat is flooding, remove water by bailing or using the bilge pump”
- NOAA (2026-10-14): “If you run aground, turn off your engine and don’t try to motor off any grass beds or reef areas, as this can seriously damage the seafloor — and your boat.”
- Department of Transport, Western Australia (2026-10-14): “outboard or sterndrive powered, raise the leg and check for propeller damage.”
- Department of Transport, Western Australia (2026-10-14): “If the vessel appears serviceable, check the water depth by probing with a boat hook or getting over the side.”
- Department of Transport, Western Australia (2026-10-14): “You may be able to push the boat clear, but you may need to wait for the tide to rise.”
- NOAA (2026-10-14): “If you can’t raise your engine and float off or free your keel by heeling over a bit, call or use VHF radio to get assistance.”
- Department of Transport, Western Australia (2026-10-14): “If the boat is unseaworthy or hard aground, call for assistance over you marine radio.”
- Coastguard New Zealand (2026-10-14): “If your boat is sinking, someone is injured or life is in danger, immediately call VHF Channel 16 (the international maritime distress channel)”
- Maritime and Coastguard Agency (HM Coastguard) (2026-10-14): “Only to be used in the event of grave and imminent danger and assistance is required. Send a distress alert using digital selective calling (DSC), (press and hold the button until the alert is sent).”
- RNLI (2026-10-14): “Check the weather forecast and tide times.”
- Department of Transport, Western Australia (2026-10-14): “You can prevent grounding by: keeping a good lookout planning your trip using a nautical chart, making sure you will have enough water depth throughout”
- Department of Transport, Western Australia (2026-10-14): “slow down if you’re in doubt about your position or the meaning of a navigation mark or aid.”
- Transport Canada – Safe Boating Guide (TP 511E, 03/2026) (2026-10-14): “It’s important to have the right anchor and cable for your boat. If you don’t, strong winds and water can cause the anchor to drag and let your boat drift or run aground.”
Diğer acil durum rehberleri
Ülkelere göre kurtarma numaraları → MAYDAY çağrısı nasıl yapılır → Yazdırılabilir acil durum kartı →