Onweer, bliksem en buien op het water: wat te doen?

Laatst gecontroleerd: 14 oktober 2026

Stap voor stap

1. Handel bij het eerste teken

   Donkere wolken, een gestaag toenemende wind of golfslag, of een plotselinge windsprong betekenen dat er onweer aan kan komen. Hoor je donder, dan ben je dichtbij genoeg om getroffen te worden. Ga meteen naar een haven of veilige beschutting.[12][22][14][1][25]

2. Iedereen een reddingsvest aan

   Windstoten van onweer kunnen een kleine boot laten omslaan. Zorg dat iedereen aan boord nu een reddingsvest draagt.[9][18]

3. Minder vaart en zet de boot vast

   Minder vaart om de controle te houden. Berg losse spullen op en laat de bemanning laag en in het midden van de boot zitten.[18][19]

4. In een zeiljol: vier de zeilen in vlagen

   Slaat er een plotselinge vlaag in, laat dan de fok en het grootzeil vieren tot de boot weer overeind komt.[21]

5. Ga naar binnen of ga laag zitten

   Heeft je boot een kajuit, blijf dan binnen. Zo niet, hurk dan zo laag mogelijk in het midden van de boot.[2][13][10]

6. Blijf weg van metaal en van het water

   Blijf uit de buurt van metalen beslag en elektrische apparaten, en raak nooit twee geaarde metalen voorwerpen tegelijk aan. Houd armen en benen binnen de boot.[10][2][5]

7. Antenne omlaag; marifoon alleen bij nood

   Laat de marifoonantenne en andere hoge onderdelen zakken of bind ze vast als ze geen deel zijn van een bliksembeveiligingssysteem. Gebruik de marifoon alleen in noodgevallen.[6][16]

8. Kom je niet aan wal? Wacht het af

   Kun je niet terug naar land, dan adviseert de US National Weather Service te ankeren en zo laag mogelijk te gaan zitten. Onweersbuien zijn meestal kort, dus er een afwachten is beter dan erdoorheen varen.[15][3]

9. Als iemand getroffen wordt

   Roep meteen om hulp. Iemand die door de bliksem is getroffen draagt geen elektrische lading, dus je kunt diegene veilig aanraken en helpen.[20][7]

10. Controleer de boot na het onweer

    Is de boot getroffen, of denk je van wel, controleer dan het elektrische systeem en het kompas op schade voordat je erop vertrouwt.[8]

Niet doen

• Wacht niet op donder of regen voordat je naar binnen gaat. Bliksem kan vele mijlen voor de onweersbui uit inslaan.[4][14]
• Vaar niet uit als er onweer is voorspeld.[1]
• Raak nooit meer dan één geaard metalen voorwerp tegelijk aan.[10]
• Laat je handen of voeten niet door het water slepen.[5]
• Gebruik de marifoon tijdens bliksem niet om te kletsen; houd hem vrij voor noodgevallen.[16]

Voor vertrek

• Voor je vertrekt: controleer de weersverwachting voor de scheepvaart en de waarschuwingen op onweer of buien.[24][1]
• Voor je vertrekt: denk eraan dat windstoten 40% harder kunnen zijn dan de voorspelde gemiddelde wind, en in onweer nog harder.[23]
• Voor je vertrekt: plan een vluchtroute en zoek op je kaart uit waar je kunt schuilen.[11][26]
• Op het water: blijf het weer volgen via je marifoon.[27]

Veelgestelde vragen

Bronnen

Bronnen worden in hun oorspronkelijke taal geciteerd.

1. US National Weather Service (NOAA) (2026-10-14): “It is therefore strongly recommended you do not venture out if thunderstorms are a possibility. If you do venture out and recognize thunderstorms nearby, head to port or safe shelter as quickly as possible.”
2. US National Weather Service (NOAA) (2026-10-14): “If your boat has a cabin, then stay inside and avoid touching metal or electrical devices. If your boat doesn't have a cabin, stay as low as you can in the boat.”
3. US National Weather Service (NOAA) (2026-10-14): “Keep in mind that thunderstorms are usually brief so waiting it out is better than riding it out.”
4. US National Weather Service (NOAA) (2026-10-14): “Stop all activities when there is lightning or when weather conditions look threatening. The first lightning strike can come out of a clear blue sky many miles ahead of an approaching thunderstorm cloud.”
5. US National Weather Service (NOAA) (2026-10-14): “Keep arms and legs in the boat. Do not dangle them in the water. Water conducts electricity from lightning.”
6. US National Weather Service (NOAA) (2026-10-14): “Lower, remove or tie down the radio antenna and other protruding devices if they are NOT part of a lightning protection system.”
7. US National Weather Service (NOAA) (2026-10-14): “Victims do not carry an electrical charge after being struck.”
8. US National Weather Service (NOAA) (2026-10-14): “If a boat has been struck by lightning, or is suspected of having been struck, check the electrical system and the compasses to ensure that no damage has occurred.”
9. US National Weather Service Melbourne (NOAA) (2026-10-14): “If a thunderstorm threatens while afloat, be sure everyone aboard is wearing a life jacket as a small boat can be overturned by gusty winds.”
10. US National Weather Service Melbourne (NOAA) (2026-10-14): “If lightning is threatening, keep below decks if possible; keep away from metal objects that are not grounded to the boat's protection system; don't touch more than one grounded object at the same time.”
11. US National Weather Service Melbourne (NOAA) (2026-10-14): “Have an escape plan in mind. Thunderstorms and weather related hazards form quickly. Never let these storms cut off your route back to land.”
12. US National Weather Service Melbourne (NOAA) (2026-10-14): “Dark, threatening clouds usually foretell the approach of severe weather. Other things to watch for are a steady increase in wind or seas or an increase in wind opposite in direction to a strong current.”
13. US National Weather Service Miami (NOAA) (2026-10-14): “Get out of the water, off the beach and out of small boats. If caught in a boat, crouch down in the center of the boat, away from metal hardware.”
14. US National Weather Service Miami (NOAA) (2026-10-14): “Remember, if you can hear thunder, you are close enough to the storm to be struck by lightning.”
15. US National Weather Service (NOAA) (2026-10-14): “If you are out and cannot get back to land and safety, drop anchor and get as low as possible.”
16. US National Weather Service (NOAA) (2026-10-14): “Remember to stay inside the cabin and away from any metal surfaces. Stay off the radio unless it is an emergency!”
17. US National Weather Service (NOAA) (2026-10-14): “Wait 30 minutes until after the last rumble of thunder before going back to the beach.”
18. Coastguard New Zealand (2026-10-14): “If you’re close to shore, consider heading back early. If you’re further out, reduce speed, secure loose items, and ensure all passengers are wearing lifejackets if not already.”
19. Coastguard New Zealand (2026-10-14): “Stabilise your boat by stowing loose gear and get your crew to sit low and in the middle of the hull to further improve stability and safety, especially in smaller boats.”
20. Coastguard New Zealand (2026-10-14): “And lastly, if you are in danger, call for help. Don’t risk a fatal event, as your pride got in the way of radio CH16.”
21. Transport Canada – Rental Boat Safety Checklist (Sailing Dinghy) (2026-10-14): “Release the jib and main sail until the boat starts to flatten out when there are unexpected gusts of wind”
22. Australian Bureau of Meteorology (2026-10-14): “sudden increase in wind speed or change in wind direction”
23. Australian Bureau of Meteorology (2026-10-14): “Forecasts show average wind speeds. Wind gusts can be 40% stronger than the average wind speed and even stronger during a storm.”
24. Australian Bureau of Meteorology (2026-10-14): “Check for mention of thunderstorms or squalls, as this may indicate strong winds could develop faster.”
25. Transport Canada – Safe Boating Guide (TP 511E) (2026-10-14): “Summer thunderstorms can strike quickly and without warning. Keep your eye on the sky when you’re out on the water. If it starts to look dark and cloudy, and conditions are changing quickly, head for shore.”
26. Transport Canada – Safe Boating Guide (TP 511E) (2026-10-14): “Remember to check your up-to-date nautical charts in advance so you’ll know where to find shelter.”
27. Transport Canada – Safe Boating Guide (TP 511E) (2026-10-14): “If you have a marine radio, you can get weather updates while you’re on the water.”

Meer noodgidsen

Noodnummers per land → Zo doe je een MAYDAY-oproep → Noodkaart om te printen →